• kush mund të bëhet vetëprodhues;
• procedurat;
• lidhja në rrjet;
• skema e kompensimit;
• pyetje të shpeshta;

Çfarë është një vetëprodhues?

Vetëprodhuesi është një konsumator që prodhon energji elektrike nga burime të rinovueshme, kryesisht për të mbuluar nevojat e veta, ndërsa energjia e tepërt mund të injektohet në rrjet sipas kushteve të përcaktuara në legjislacionin dhe aktet rregullatore në fuqi.

Ky model u mundëson konsumatorëve të jenë jo vetëm përdorues të energjisë, por edhe prodhues të saj.

1.      Kush mund të bëhet vetëprodhues?

Statusin e vetëprodhuesit mund ta fitojnë konsumatorët që plotësojnë kushtet e përcaktuara në legjislacionin në fuqi, duke përfshirë:

• konsumatorët familjarë;
• subjektet tregtare;
• institucionet publike;
• persona juridikë të tjerë që instalojnë sisteme për prodhimin e energjisë nga burime të rinovueshme për vetëkonsum.

Instalimi duhet të respektojë kufijtë teknikë dhe kriteret e përcaktuara nga operatori i rrjetit dhe nga aktet e miratuara nga ERE.

  Cilat janë përfitimet?

Të qenit vetëprodhues sjell një sërë përfitimesh:

• ulje të faturës së energjisë elektrike;
• përdorim më efikas të energjisë së prodhuar;
• mundësi kompensimi për energjinë e dorëzuar në rrjet sipas skemës në fuqi;
• rritje të pavarësisë energjetike;
• kontribut në përdorimin e burimeve të rinovueshme dhe reduktimin e emetimeve të gazeve serrë.

2.      Procedura për t'u bërë vetëprodhues

Procesi përfshin disa hapa kryesorë:

Hapi 1 – Vlerësimi i nevojave

Konsumatori vlerëson konsumin vjetor të energjisë dhe kapacitetin e sistemit që synon të instalojë.

Hapi 2 – Paraqitja e kërkesës

Kërkesa për lidhje paraqitet pranë operatorit të rrjetit të shpërndarjes, së bashku me dokumentacionin teknik të kërkuar.

Hapi 3 – Shqyrtimi teknik

Operatori i rrjetit verifikon:

• kapacitetin e rrjetit;
• përputhshmërinë teknike të instalimit;
• kushtet për lidhjen në rrjet.

Hapi 4 – Lidhja në rrjet

Pas miratimit, realizohet lidhja e impiantit dhe instalohen pajisjet e nevojshme të matjes.

Hapi 5 – Fillimi i vetëprodhimit

Pas përfundimit të procedurave dhe aktivizimit të matjes, vetëprodhuesi mund të fillojë prodhimin dhe vetëkonsumin e energjisë.

3.      Lidhja në rrjet

Lidhja në rrjet realizohet sipas rregullave të miratuara nga ERE.

Këto rregulla përcaktojnë:

• dokumentacionin që duhet të paraqitet;
• afatet për shqyrtimin e kërkesës;
• kriteret teknike të lidhjes;
• përgjegjësitë e operatorit të rrjetit;
• të drejtat dhe detyrimet e vetëprodhuesit.

Qëllimi është të garantohet një lidhje transparente, jodiskriminuese dhe e sigurt për të gjithë përdoruesit e rrjetit.

4.      Skema e kompensimit

Energjia e prodhuar nga vetëprodhuesi përdoret fillimisht për mbulimin e konsumit të tij. Energjia e tepërt e dorëzuar në rrjet kompensohet sipas rregullave të miratuara nga ERE.

Skema e kompensimit përcakton:

• mënyrën e matjes së energjisë së marrë dhe të dorëzuar;
• mënyrën e llogaritjes së kompensimit;
• periudhat e shlyerjes së balancës së energjisë;
• detyrimet e operatorit të rrjetit dhe të furnizuesit.

Ky mekanizëm synon të nxisë investimet në energjinë diellore dhe të sigurojë trajtim të drejtë për vetëprodhuesit.

• Të drejtat e vetëprodhuesit

Vetëprodhuesi ka të drejtë:

• të aplikojë për lidhje në rrjet;
• të marrë përgjigje brenda afateve të përcaktuara;
• të përfitojë nga skema e kompensimit sipas kushteve në fuqi;
• të informohet për procedurat dhe tarifat;
• të paraqesë ankesë pranë operatorit ose ERE-s, sipas kompetencave përkatëse, në rast mosmarrëveshjeje.
• Detyrimet e vetëprodhuesit

Vetëprodhuesi duhet:

• të respektojë kushtet teknike të lidhjes;
• të përdorë pajisje që plotësojnë standardet në fuqi;
• të lejojë aksesin për kontrollin dhe matjen, sipas legjislacionit në fuqi;
• të respektojë kushtet kontraktore me operatorin e rrjetit dhe furnizuesin.

5.      Pyetje të shpeshta (FAQ)

• A mund të instaloj panele fotovoltaike në banesën time?

          Po, nëse plotësohen kushtet teknike dhe procedurat e përcaktuara nga legjislacioni dhe aktet rregullatore në fuqi.

• A kam nevojë për miratim nga ERE?

          Jo. Procedurat e aplikimit dhe lidhjes kryhen pranë operatorit të rrjetit sipas rregullave të miratuara nga ERE. ERE nuk lëshon miratime individuale për instalimin e impianteve.

• Çfarë ndodh me energjinë që nuk e konsumoj?

          Energjia e tepërt mund të injektohet në rrjet dhe trajtohet sipas skemës së kompensimit të miratuar nga ERE.

• Kush vendos për lidhjen në rrjet ? 
  
  Operatori i rrjetit të shpërndarjes, bazuar në kushtet teknike dhe procedurat e miratuara.
  
  
• Ku mund të drejtohem nëse kam një mosmarrëveshje?

          Fillimisht pranë Operatorit të Rrjetit të Shpërndarjes ose Furnizuesit. Nëse mosmarrëveshja nuk zgjidhet, konsumatori mund t'i drejtohet ERE-s, në përputhje me kompetencat e saj
          për shqyrtimin e mosmarrëveshjeve dhe mbrojtjen e konsumatorëve.